Wonen met artrose: aanpassingen in huis en hulpmiddelen

Artrose is de meest voorkomende gewrichtsaandoening bij volwassenen ouder dan 50 jaar. De slijtage van het kraakbeen leidt tot pijn, stijfheid en verminderde mobiliteit. Simpele dagelijkse handelingen zoals koken, traplopen of de tuin in gaan worden een uitdaging. Een

Wat is artrose?

Artrose (osteoartritis) is een degeneratieve gewrichtsaandoening waarbij het kraakbeen dat de uiteinden van de botten bedekt, geleidelijk afslijt. Dit veroorzaakt wrijving tussen de botten, met pijn, zwelling en stijfheid als gevolg. De meest getroffen gewrichten zijn de knieën, heupen, handen, nek en onderrug. In tegenstelling tot reumatoïde artritis is artrose een mechanische slijtage en geen auto-immuunziekte.

Aanpassingen in de badkamer

De badkamer is vaak de grootste uitdaging bij artrose. Gladde vloeren, kleine bewegingen en de combinatie van water en zeep maken het risico op vallen groot. Een

Douche en bad

Inloopdouche zonder opstap (gelijkvloers)
Douchestoel of douchekrukje om zittend te douchen
Handdouche met lange slang
Antislipmatten of antislipcoating op de vloer
Opstapje of badlift bij een ligbad

Toilet

Verhoogd toilet (of toiletverhoger) om het opstaan te vergemakkelijken
Toiletsteunen of beugels naast het toilet
Toiletpapierhouder met lange arm voor wie moeilijk kan draaien

Wassen en aankleden

Douchekraan met eenhendelbediening (geen losse kranen)
Zeepdispenser in plaats van zeepblok
Handgrepen bij de wastafel
Thermostaatkraan om verbranding te voorkomen bij verminderde gevoeligheid

Aanpassingen in de keuken

Koken vraagt om fijne motoriek, kracht en uithoudingsvermogen. Met artrose in handen, polsen of schouders wordt dit snel problematisch.

Greepvergroters voor bestek en keukengerei
Elektrische blikopener en potopener
Antislipmatjes om schalen en borden op hun plaats te houden
Lichtgewicht kookgerei (roestvrijstalen pannen met twee oren)
Aangepaste messen met een haakvormig lemmet (nokkenmes)
Oplaadbare kruidenmolens en flessenopener
Hoog-laag keukenkastjes met uittrekbare laden in plaats van diepe kasten
Oven op ooghoogte in plaats van onder het fornuis

Aanpassingen in de slaapkamer

Hoog-laag bed dat elektrisch kan worden verhoogd
Bedverhoger voor wie moeite heeft met opstaan uit een laag bed
Nachtopvang met beugel of handgreep naast het bed
Aankleedhulpmiddelen: kousenaantrekker, elastische veters, knopenhaak
Verzwaarde deken voor rustiger slaap bij gewrichtspijn

Aanpassingen in de woonkamer en gang

Drempelhulpen of drempels verwijderen
Voldoende loopruimte (minimaal 90 cm breed)
Stevige stoel met armleuningen en een rechte rug
Sta-op stoel met elektrische ondersteuning
Goede verlichting op strategische plaatsen (trappen, gangen)
Traphekjes bovenaan en onderaan de trap
Traplift bij meerdere verdiepingen

Hulpmiddelen voor mobiliteit

Afhankelijk van de ernst van de artrose kan de ergotherapeut een mobiliteitshulpmiddel aanbevelen:

Wandelstok: ontlast één gewricht, bij voorkeur in de andere hand dan het pijnlijke been
Krukken: voor meer ondersteuning, bij heup- of knieartrose
Rollator: biedt stabiliteit en een zitje om te rusten
Elektrische rolstoel of scootmobiel: bij ernstige mobiliteitsbeperking

Wanneer een ergotherapeut raadplegen?

Een

U dagelijkse handelingen niet meer zelfstandig kunt uitvoeren
Uw huis niet is aangepast aan uw fysieke beperkingen
U na een ziekenhuisopname of gewrichtsvervanging revalideert
U het gevoel heeft dat de valrisico’s thuis toenemen
U hulpmiddelen nodig heeft maar niet weet welke geschikt zijn

De ergotherapeut komt bij u thuis kijken, beoordeelt de woning en stelt een rapport op met aanbevelingen. Veel aanpassingen en hulpmiddelen worden (gedeeltelijk) terugbetaald via het ziekenfonds of de Vlaamse Sociale Bescherming (VSB).

Veelgestelde vragen

Worden woningaanpassingen terugbetaald?

Ja, via de Vlaamse Sociale Bescherming (VSB) en mutualiteiten kunnen tegemoetkomingen worden aangevraagd voor basisaanpassingen zoals een traplift, verhoogd toilet of douchestoel. De ergotherapeut helpt met het attest.

Kan ik thuis blijven wonen met ernstige artrose?

In de meeste gevallen wel, mits de woning voldoende is aangepast en er eventueel thuiszorg wordt ingeschakeld. Een tijdig ingrijpen van de ergotherapeut kan verhuizing naar een woonzorgcentrum uitstellen of vermijden.

Hoe lang duurt een ergotherapeutisch huisbezoek?

Een eerste huisbezoek duurt doorgaans 60 tot 90 minuten. De ergotherapeut meet de woning op, observeert uw functioneren en bespreekt de mogelijkheden.

Medische disclaimer: Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of