Helicobacter pylori infectie: ademtest, ontlastingstest en maagonderzoek

Helicobacter pylori (H. pylori) is een bacterie die in de maag leeft en een van de meest voorkomende infecties ter wereld is. Naar schatting is de helft van de wereldbevolking besmet, al ontwikkelt niet iedereen klachten. H. pylori is een belangrijke oorzaak van chronische maagontsteking (gastritis), maagzweren (ulcera) en wordt in verband gebracht met maagkanker. Een

Wat is Helicobacter pylori?

H. pylori is een spiraalvormige bacterie die zich nestelt in het slijmvlies van de maag. De bacterie produceert het enzym urease, dat ureum omzet in ammoniak. Hierdoor wordt het zure maagmilieu plaatselijk geneutraliseerd, zodat de bacterie kan overleven. De infectie wordt meestal opgelopen in de kindertijd en kan levenslang aanwezig blijven. De overdracht gebeurt van persoon tot persoon, via speeksel, braaksel of besmet voedsel en water.

Symptomen van een H. pylori infectie

Veel mensen met H. pylori hebben geen klachten. Wanneer er wel symptomen optreden, kunnen deze zijn:

Zeurende of brandende pijn in de bovenbuik (maagpijn), vooral bij een lege maag
Opgeblazen gevoel en een vol gevoel na een kleine maaltijd
Misselijkheid en soms braken
Verlies van eetlust
Oprispingen en winderigheid
Donkere ontlasting (bij een maagbloeding)
Onverklaarbaar gewichtsverlies

Hoe stelt de gastro-enteroloog de diagnose?

Er zijn verschillende testen beschikbaar om H. pylori op te sporen. De

1. Ademtest (ureum-ademtest)

Dit is de niet-invasieve gouden standaard voor de diagnose van H. pylori en voor de controle na behandeling. De test werkt als volgt:

U drinkt een oplossing met ureum dat gelabeld is met koolstof-13 of koolstof-14
Als H. pylori aanwezig is, wordt het ureum omgezet in ammoniak en CO2
De gelabelde CO2 wordt via de longen uitgeademd en gemeten in een ademmonster
De test is pijnloos, snel (20-30 minuten) en betrouwbaar

Voorbereiding: u mag 4 weken voor de test geen antibiotica en 2 weken geen maagzuurremmers (PPI’s) zoals omeprazol gebruiken.

2. Ontlastingstest (H. pylori antigeen in de stoelgang)

Deze test spoort H. pylori-antigenen op in een ontlastingsmonster. Het is een eenvoudige, niet-invasieve test die vooral bij kinderen en ouderen wordt gebruikt. Ook voor controle na behandeling is de ontlastingstest betrouwbaar.

U verzamelt een klein beetje ontlasting in een speciaal potje
Het staal wordt naar het lab gestuurd voor analyse
Resultaat binnen 1 tot 3 dagen
Ook hier: stop antibiotica 4 weken en PPI’s 2 weken voor de test

3. Maagonderzoek (gastroscopie met biopsie)

Een gastroscopie is een onderzoek waarbij de gastro-enteroloog een flexibele slang met camera via de mond in de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm brengt. Tijdens het onderzoek worden kleine weefselstukjes (biopten) genomen van het maagslijmvlies.

Voordelen van gastroscopie:

De gastro-enteroloog kan direct de toestand van het maagslijmvlies beoordelen
De biopten kunnen worden getest op H. pylori (histologisch, kweek of PCR)
Bij een maagzweer kan meteen het risico op maagkanker worden beoordeeld
De biopsie kan ook testen op resistentie tegen antibiotica

Gastroscopie wordt meestal uitgevoerd onder lichte sedatie en duurt 10 tot 15 minuten.

4. Serologie (bloedtest)

Een bloedtest die antistoffen tegen H. pylori meet. Het nadeel is dat het onderscheid tussen een actieve en een oude (doorgemaakte) infectie niet altijd te maken is. Daarom wordt serologie minder gebruikt voor de eerste diagnose en nooit voor controle na behandeling.

Behandeling van H. pylori

De standaardbehandeling bestaat uit een combinatietherapie gedurende 7 tot 14 dagen:

Maagzuurremmer (PPI): bijvoorbeeld omeprazol of pantoprazol, verhoogt de pH in de maag zodat de antibiotica beter werken
Drie of vier antibiotica: meestal
Eventueel bismutsubcitraat: beschermt het maagslijmvlies en werkt direct antibacterieel

De gastro-enteroloog kiest de combinatie op basis van regionale resistentiepatronen. In België is de claritromycineresistentie gestegen tot ongeveer 20 procent, waardoor steeds vaker viervoudige therapie wordt voorgeschreven.

Controle na behandeling

Vier tot zes weken na het beëindigen van de antibioticakuur wordt een controle-ademtest of ontlastingstest gedaan. Is de test negatief, dan is de infectie succesvol behandeld. Bij een positieve test wordt een andere combinatie van antibiotica voorgeschreven, eventueel na een resistentiebepaling via kweek.

Veelgestelde vragen

Kan H. pylori vanzelf overgaan?

Nee, zonder behandeling blijft de bacterie meestal levenslang aanwezig. Het afweersysteem kan H. pylori niet zelf opruimen.

Is H. pylori besmettelijk?

Ja, de bacterie wordt overgedragen via speeksel, braaksel of besmet voedsel en water. In gezinnen wordt vaak eenzelfde stam aangetroffen.

Wat zijn de gevolgen van onbehandelde H. pylori?

Chronische gastritis, maagzweren (ulcus pepticum), atrofische gastritis en een verhoogd risico op maagkanker (adenocarcinoom en MALT-lymfoom).

Medische disclaimer: Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of