Myomen, ook wel vleesbomen of uterusfibromen genoemd, zijn goedaardige gezwellen in de spierwand van de baarmoeder. Ze komen zeer vaak voor: naar schatting 40 tot 60 procent van de vrouwen boven de 35 jaar heeft één of meerdere myomen, al geven ze niet altijd klachten. Wanneer ze wel symptomen veroorzaken, kunnen ze het dagelijks leven aanzienlijk beïnvloeden. Een
Wat zijn myomen?
Myomen zijn goedaardige tumoren die ontstaan uit gladde spiercellen van de baarmoederwand (myometrium). Ze worden beïnvloed door oestrogeen en progesteron: tijdens de vruchtbare jaren groeien ze, na de menopauze krimpen ze meestal. Myomen worden ingedeeld op basis van hun locatie:
- Subserosale myomen: aan de buitenkant van de baarmoeder, kunnen uitstulpen in de buikholte
- Intramurale myomen: in de spierwand zelf, het meest voorkomend
- Submucosale myomen: vlak onder het baarmoederslijmvlies (endometrium), stulpen uit in de baarmoederholte
- Gesteelde myomen: aan een steel, zowel naar binnen als naar buiten
Symptomen van myomen
Ongeveer de helft van de vrouwen met myomen heeft klachten. De
- Hevig menstrueel bloedverlies (menorragie): overvloedige, langdurige menstruaties met stolsels
- Bloedarmoede (anemie): door chronisch bloedverlies, met vermoeidheid, bleekheid en duizeligheid
- Buikpijn en drukkend gevoel: een zwaar, opgeblazen gevoel in de onderbuik
- Pijn tijdens de menstruatie (dysmenorroe): krampen en steken
- Frequente urinelozing: door druk van het myoom op de blaas
- Obstipatie: druk op de endeldarm
- Rugpijn: uitstralende pijn naar de onderrug
- Pijn tijdens geslachtsgemeenschap (dyspareunie)
- Vruchtbaarheidsproblemen: submucosale myomen kunnen de innesteling van de embryo bemoeilijken
- Zwangerschapscomplicaties: verhoogd risico op miskraam, vroeggeboorte en stuitligging
Diagnose
De diagnose van myomen gebeurt meestal via:
- Echografie (transvaginale echo): de standaard en goedkoopste methode om myomen te lokaliseren, te meten en te tellen
- MRI: geeft een gedetailleerder beeld en is nuttig bij grote of meerdere myomen, of voor de planning van een operatie
- Hysteroscopie: een camera in de baarmoederholte, ideaal voor submucosale myomen
Behandelopties voor myomen
De
1. Afwachtend beleid
Als de myomen klein zijn en geen of milde klachten geven, is regelmatige controle via echografie voldoende. Na de menopauze krimpen myomen meestal vanzelf.
2. Medicamenteuze behandeling
- NSAID’s: zoals
- Hormonale anticonceptie (pil, hormoonspiraal, implanon): vermindert menstruatiebloedingen en pijn
- Tranexaminezuur: vermindert hevig menstrueel bloedverlies
- GnRH-antagonisten of -agonisten: remmen de oestrogeenproductie tijdelijk, waardoor myomen krimpen. Gebruikt als voorbereiding op een operatie.
3. Minimaal invasieve ingrepen
- Hysteroscopische resectie: een submucosaal myoom wordt via de hysteroscopische scoop verwijderd. Geen littekens, snel herstel.
- Laparoscopische myomectomie (kijkoperatie): verwijderen van myomen via kleine incisies, met behoud van de baarmoeder. Ideaal bij zwangerschapswens.
- Uterusembolisatie (UAE): via een katheter in de baarmoederslagader worden de bloedvaten naar de myomen afgesloten, zodat de myomen verschrompelen. Het is een radioloog die deze ingreep uitvoert.
- High-Intensity Focused Ultrasound (HIFU): niet-invasief, myomen worden met ultrageluid verhit en vernietigd. Beperkt beschikbaar in België.
4. Chirurgische ingrepen
- Laparoscopische of abdominale myomectomie: de myomen worden via een kijkoperatie of via een klassieke snede verwijderd. De baarmoeder blijft behouden.
- Hysterectomie (baarmoederverwijdering): de definitieve oplossing. Wordt overwogen bij ernstige klachten, grote of multiple myomen, en als er geen zwangerschapswens meer is. De eierstokken blijven bij voorkeur behouden om hormoonuitval te voorkomen.
Myomen en zwangerschap
Myomen kunnen de vruchtbaarheid en zwangerschap beïnvloeden:
- Submucosale myomen verlagen de innestelingskans en verhogen het risico op miskraam
- Grote myomen kunnen tijdens de zwangerschap groeien en pijn veroorzaken (degeneratie)
- Myomen kunnen de ligging van de baby beïnvloeden (stuitligging) en het risico op vroeggeboorte verhogen
- Na een myomectomie wordt vaak een keizersnede aanbevolen, afhankelijk van de diepte van de incisie
Veelgestelde vragen
Kunnen myomen kwaadaardig worden?
Dat is uiterst zeldzaam. Minder dan 1 op de 1000 myomen is kwaadaardig (leiomyosarcoom). De gynaecoloog let op snelle groei, atypische kenmerken op echo of MRI, en postmenopauzale groei.
Verdwijnen myomen na de menopauze?
Myomen worden kleiner na de menopauze door de daling van oestrogeen, maar verdwijnen niet altijd volledig. De klachten nemen meestal sterk af.
Kan ik zwanger worden na een myomectomie?
Ja, de meeste vrouwen kunnen na een myomectomie zwanger worden. Het is wel aan te raden om 3 tot 6 maanden te wachten met zwanger worden, afhankelijk van de ingreep.
Medische disclaimer: Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of
