Wat zegt de wetenschap over acupunctuur bij migraine?
Migraine is een van de meest voorkomende neurologische aandoeningen wereldwijd. In België hebben naar schatting 1,2 miljoen mensen regelmatig last van migraineaanvallen. Steeds meer patiënten zoeken naar niet-medicamenteuze behandelingen om hun migraine onder controle te krijgen. Acupunctuur, een eeuwenoude traditie uit de Chinese geneeskunde, wint de laatste jaren aan populariteit als alternatieve of aanvullende behandeling. Maar wat zegt het wetenschappelijk onderzoek? Werkt acupunctuur echt tegen migraine of is het een placebo-effect?
Acupunctuur als migraineprofylaxe: wat het onderzoek zegt
Uit verschillende systematische reviews en meta-analyses blijkt dat acupunctuur effectief kan zijn bij de preventieve behandeling van migraine. Een grote systematische review uit 2025, gepubliceerd in Frontiers in Neurology, analyseerde maar liefst 40 neuroimaging-studies naar het effect van acupunctuur bij migraine. De onderzoekers concludeerden dat acupunctuur daadwerkelijk de pijnverwerking in de hersenen beïnvloedt, onder andere door veranderingen in de ruststaatnetwerken van de hersenen.
Een recente meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken, gepubliceerd in 2025 bij Springer, toonde aan dat acupunctuur het aantal migrainedagen per maand significant vermindert in vergelijking met geen behandeling of schijnacupunctuur. Patiënten die acupunctuur kregen, rapporteerden ook een betere kwaliteit van leven en minder gebruik van noodmedicatie.
Hoe werkt acupunctuur bij migraine?
Volgens de traditionele Chinese geneeskunde werkt acupunctuur door het herstellen van de energiestroom (qi) langs meridianen in het lichaam. Vanuit westers medisch perspectief zijn er verschillende werkingsmechanismen voorgesteld:
- Pijnmodulatie: Acupunctuur stimuleert de afgifte van endorfines en enkefalines, natuurlijke pijnstillers van het lichaam
- Neuro-inflammatie: Het beïnvloedt de trigeminovasculaire activatie, een belangrijke factor bij migraineaanvallen
- Serotoninehuishouding: Acupunctuur kan de serotoninespiegel reguleren, wat een rol speelt bij zowel pijnperceptie als stemmingsregulatie
- Cortisolverlaging: Door stressvermindering kan acupunctuur indirect migraineaanvallen helpen voorkomen
Hoe verloopt een acupunctuurbehandeling bij migraine?
Een acupunctuurbehandeling bij migraine volgt doorgaans een vast stramien. Bij de eerste consultatie zal de acupuncturist een uitgebreide intake doen: welke frequentie hebben de aanvallen, wat zijn de triggers, waar zit de pijn precies. Daarna worden dunne naalden op specifieke punten geplaatst, onder andere op het hoofd, de handen, voeten en eventueel de nek en schouders. Een sessie duurt ongeveer 20 tot 40 minuten. De meeste acupuncturisten raden een kuur van 8 tot 12 sessies aan, verspreid over enkele weken.
Kosten en terugbetaling in België
Een acupunctuursessie kost in België gemiddeld tussen de 45 en 65 euro. De meeste mutualiteiten voorzien een terugbetaling van 10 euro per sessie, met een maximum van 5 tot 8 sessies per kalenderjaar, afhankelijk van het ziekenfonds. Sommige ziekenfondsen bieden een hogere tegemoetkoming aan als je een aanvullende verzekering hebt. Het is raadzaam om bij je eigen mutualiteit na te vragen wat de precieze voorwaarden zijn.
Acupunctuur versus medicatie bij migrainepreventie
Uit een vergelijkende studie uit 2026, gepubliceerd in het PubMed Central-archief, bleek dat acupunctuur even effectief kan zijn als profylactische medicatie zoals beta-blokkers of topiramaat, maar met aanzienlijk minder bijwerkingen. Patiënten in de acupunctuurgroep rapporteerden minder misselijkheid, duizeligheid en vermoeidheid in vergelijking met de medicatiegroep. Wel is belangrijk te vermelden dat acupunctuur vooral geschikt is als preventieve behandeling en niet als acute behandeling tijdens een migraineaanval. Voor acute aanvallen blijven triptanen zoals sumatriptan of naratriptan vaak de eerste keuze.
Zijn er risico’s of bijwerkingen?
Acupunctuur is over het algemeen een veilige behandeling wanneer uitgevoerd door een gediplomeerde acupuncturist. Milde bijwerkingen zoals lichte blauwe plekken op de insteekplaatsen, een tijdelijk dof gevoel of lichte vermoeidheid na de behandeling komen soms voor. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam. Kies altijd een erkende acupuncturist die is aangesloten bij een beroepsvereniging en gebruik maakt van steriele wegwerpnaalden.
Voor wie is acupunctuur bij migraine geschikt?
Acupunctuur kan een goede optie zijn voor:
- Patiënten die medicatie niet goed verdragen
- Mensen die op zoek zijn naar een natuurlijke behandeling
- Patiënten met chronische migraine (meer dan 15 dagen per maand)
- Mensen bij wie standaard medicatie onvoldoende werkt
- Zwangere vrouwen met migraine (na overleg met de arts)
Bespreek altijd met je huisarts of neuroloog voordat je start met acupunctuur, vooral als je andere medicatie gebruikt.
Veelgestelde vragen over acupunctuur bij migraine
Hoe snel werkt acupunctuur tegen migraine?
De meeste patiënten merken een verschil na 4 tot 6 sessies. Sommigen ervaren al na 2 tot 3 behandelingen minder frequente of minder hevige aanvallen. Het effect is meestal cumulatief: hoe meer sessies, hoe beter het resultaat.
Kan acupunctuur migraine volledig genezen?
Acupunctuur kan migraine niet volledig genezen, maar het kan de frequentie en intensiteit van aanvallen aanzienlijk verminderen. Bij sommige patiënten verdwijnen de aanvallen tijdelijk volledig. Acupunctuur wordt beschouwd als een profylactische (preventieve) behandeling.
Wordt acupunctuur voor migraine terugbetaald door het RIZIV?
Acupunctuur wordt in België niet terugbetaald via de verplichte ziekteverzekering (RIZIV). Wel bieden de meeste mutualiteiten een tegemoetkoming aan via de aanvullende verzekering, meestal 10 euro per sessie met een maximum per jaar.
Disclaimer
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of erkende zorgverlener voor persoonlijk medisch advies. Bij aanhoudende migraineklachten is het raadzaam een neuroloog of acupuncturist te raadplegen.