Wat zijn de risico’s en bijwerkingen van acupunctuur?
Acupunctuur wordt door miljoenen mensen wereldwijd gebruikt bij uiteenlopende klachten, van rugpijn tot migraine. Hoewel de behandeling over het algemeen als veilig wordt beschouwd, is het belangrijk om als patiënt te weten welke bijwerkingen kunnen optreden en wanneer je extra voorzichtig moet zijn. Dit artikel geeft een helder overzicht van wat de wetenschap zegt over de veiligheid van acupunctuur.
Hoe veilig is acupunctuur?
Uit grootschalige onderzoeken blijkt dat ernstige complicaties door acupunctuur uiterst zeldzaam zijn. Een overzicht van meerdere studies met tienduizenden behandelingen toonde aan dat de meeste bijwerkingen mild en tijdelijk zijn. In een Duits onderzoek uit 2025 met meer dan 200.000 patiënten werden vrijwel geen ernstige incidenten gemeld. Acupunctuur wordt daarom beschouwd als een van de veiligste behandelvormen binnen de complementaire geneeskunde, vooral in vergelijking met de bijwerkingen van veel medicijnen.
Meest voorkomende bijwerkingen
Hoewel acupunctuur veilig is, treden er wel regelmatig lichte bijwerkingen op. De meest gemelde zijn:
- Lichte bloeding of blauwe plekken op de prikplaats — dit komt het vaakst voor en verdwijnt meestal binnen enkele dagen vanzelf.
- Vermoeidheid na de behandeling — veel patiënten voelen zich ontspannen of zelfs wat slaperig na een sessie. Dit is een normale reactie.
- Tijdelijke verergering van klachten — bij sommige patiënten lijken de symptomen kort na de behandeling tijdelijk toe te nemen. Dit fenomeen, bekend als een ‘genezingsreactie’, verdwijnt meestal binnen 24 tot 48 uur.
- Lichte duizeligheid of flauwte — vooral bij mensen die gevoelig zijn voor naalden of een lage bloeddruk hebben.
- Lokaal gevoel van warmte of tintelingen rond de naaldpunten — dit is een normaal teken dat de acupunctuur werkt.
Zeldzame maar ernstige complicaties
Ernstige bijwerkingen zoals infecties, een klaplong (pneumothorax) of beschadiging van zenuwen of bloedvaten zijn gemeld, maar komen zeer zelden voor. Een overzichtsstudie uit 2024 in het BMJ Open schat het risico op een ernstige complicatie op minder dan 1 op 10.000 behandelingen. Deze risico’s zijn bijna altijd het gevolg van onvoldoende opleiding of hygiëne. Dit benadrukt het belang van een goed opgeleide en geregistreerde acupuncturist.
Voor wie is extra voorzichtigheid nodig?
Voor bepaalde groepen is extra voorzichtigheid geboden:
- Mensen met een bloedingsstoornis of die bloedverdunners gebruiken (zoals ibuprofen of paracetamol in hoge dosissen) moeten dit voor de behandeling melden.
- Zwangeren — bepaalde acupunctuurpunten worden afgeraden tijdens de zwangerschap. Een gespecialiseerde acupuncturist weet welke punten vermeden moeten worden.
- Mensen met een pacemaker — elektrostimulatie (soms onderdeel van acupunctuur) kan interfereren met het apparaat.
- Patiënten met een verminderde weerstand door medicijnen of ziekte lopen een iets hoger risico op infecties.
Hoe herken je een goede acupuncturist?
Om risico’s te minimaliseren, is het kiezen van de juiste zorgverlener essentieel. In België zijn acupuncturisten niet gereguleerd als erkend medisch beroep, maar veel beoefenaars zijn aangesloten bij beroepsorganisaties zoals ABADIC of BAF. Een goede acupuncturist gebruikt steriele wegwerpnaalden, voert een intakegesprek over je medische geschiedenis en werkt in een schone behandelruimte. Vraag gerust naar de opleiding en ervaring voordat je een behandeling start.
Wat zegt de wetenschap?
Uit recente studies uit 2025 en 2026 blijkt dat het werkingsmechanisme van acupunctuur steeds beter wordt begrepen. Nieuw onderzoek toont aan dat acupunctuur bepaalde ontstekingsremmende stoffen in het lichaam activeert en het zenuwstelsel kan beïnvloeden op een manier vergelijkbaar met hoe sommige pijnstillers werken. De Amerikaanse Cleveland Clinic publiceerde in 2025 een literatuurstudie die concludeert dat acupunctuur effectief kan zijn bij bepaalde pijnklachten, al spelen placebo-effecten ook een rol. Voor acute pijn, zoals na een operatie, blijkt acupunctuur soms zelfs sneller te werken dan traditionele pijnstillers, met aanzienlijk minder bijwerkingen.
Acupunctuur versus medicatie: bijwerkingen vergeleken
Wanneer je acupunctuur vergelijkt met veelgebruikte pijnstillers, valt het milde bijwerkingenprofiel op. Waar NSAID’s zoals ibuprofen maagklachten, nierproblemen en een verhoogd risico op bloedingen kunnen veroorzaken, zijn de bijwerkingen van acupunctuur vooral tijdelijk en lokaal. Zelfs in vergelijking met paracetamol, dat bij langdurig gebruik leverschade kan geven, scoort acupunctuur gunstiger op vlak van veiligheid. Dit betekent niet dat acupunctuur altijd de betere keuze is, maar het is wel een waardevol alternatief voor patiënten die gevoelig zijn voor medicatie of die medicijnen liever vermijden.
Veelgestelde vragen over acupunctuur en bijwerkingen
Doet acupunctuur pijn?
De naalden zijn zeer dun — veel dunner dan injectienaalden — en de meeste patiënten voelen hooguit een klein prikje of een dof gevoel. Sommige acupuncturisten draaien de naald licht, wat een trekkend of zwaar gevoel kan geven. Dat is normaal en geen teken van een bijwerking.
Kan ik na acupunctuur gaan sporten?
Het wordt afgeraden om direct na een behandeling intensief te sporten. Je lichaam is in een rusttoestand en heeft tijd nodig om te reageren op de prikkels. Wacht minimaal twee tot drie uur voordat je weer actief wordt.
Hoeveel behandelingen heb ik nodig?
Dat hangt af van je klacht. Bij acute problemen zijn vaak 3 tot 6 sessies voldoende. Bij chronische aandoeningen kan een langere reeks nodig zijn. Een goede acupuncturist stelt na elke behandeling bij.
Wordt acupunctuur terugbetaald in België?
Acupunctuur wordt in België momenteel niet terugbetaald door de verplichte ziekteverzekering, maar sommige mutualiteiten bieden een forfaitaire tussenkomst via hun aanvullende verzekering. De kostprijs varieert van 40 tot 70 euro per sessie.
Conclusie
Acupunctuur is een veilige behandelvorm met een laag risico op ernstige bijwerkingen, mits uitgevoerd door een goed opgeleide en hygiënisch werkende zorgverlener. De meest voorkomende bijwerkingen zijn mild en tijdelijk: blauwe plekken, vermoeidheid of een tijdelijke toename van klachten. Voor mensen met bloedingsstoornissen, zwangere vrouwen of patiënten met een pacemaker is overleg met een arts vooraf aangewezen. Zoek je een betrouwbare acupuncturist in jouw buurt? Raadpleeg dan het overzicht op Zivi.be voor acupuncturisten bij jou in de regio.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of gekwalificeerde zorgverlener voor persoonlijk medisch advies.