Gehoortest bij senioren: waarom vroegtijdige opsporing loont

Gehoorverlies wordt vaak beschouwd als een normaal onderdeel van het ouder worden. Toch wachten veel senioren jaren voordat ze een gehoortest laten doen. Nochtans kan vroegtijdige diagnose door een audioloog een wereld van verschil maken voor de levenskwaliteit.

Waarom gehoorverlies bij ouderen vaak onderschat wordt

Gehoorverlies bij senioren (presbyacusis) treedt meestal geleidelijk op. Het begint met het moeilijker verstaan van hoge tonen en gesprekken in een lawaaierige omgeving. Omdat de achteruitgang traag gaat, passen veel mensen zich onbewust aan: ze vragen vaker ‘wat?’, zetten de tv luider of trekken zich terug uit sociale situaties. Dit wordt vaak ten onrechte afgedaan als ‘normaal’ of ‘bij de leeftijd horend’, terwijl er wel degelijk iets aan te doen is.

Het belang van een gehoortest

Een gehoortest door een audioloog is eenvoudig, pijnloos en duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. De test meet uw gehoordrempel: de zachtste geluiden die u kunt horen bij verschillende frequenties. Op basis van de resultaten wordt een audiogram opgesteld, een grafiek die uw gehoorprofiel weergeeft. Dit is de basis voor eventuele behandeling.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft wereldwijd één op de drie mensen boven 65 jaar last van gehoorverlies dat behandeling behoeft. In België is dat zelfs nog hoger: bij 70-plussers heeft 40 tot 50 procent een hoorprobleem.

De gevolgen van onbehandeld gehoorverlies

Onderzoek toont aan dat onbehandeld gehoorverlies bij senioren kan leiden tot:

Sociale isolatie: mensen vermijden gesprekken omdat ze het gevoel hebben anderen tot last te zijn.
Depressie: het risico op depressieve klachten is 1,5 tot 2 keer hoger bij ouderen met gehoorverlies.
Cognitieve achteruitgang: uit de landmark-studie van Johns Hopkins University blijkt dat onbehandeld gehoorverlies het risico op dementie met 20 tot 40 procent verhoogt. Het brein moet harder werken om geluiden te verwerken, wat ten koste gaat van andere cognitieve functies.
Valpartijen: gehoorverlies tast ook het evenwicht aan, wat de kans op vallen vergroot.

Het gehoortest-traject bij een audioloog

Een bezoek aan de audioloog verloopt meestal in verschillende stappen:

Anamnese: de audioloog bespreekt uw klachten, medische geschiedenis en eventuele risicofactoren zoals lawaaiexpositie.
Otoscopie: een visuele controle van de gehoorgang om oorsmeer of andere obstructies uit te sluiten.
Toonaudiometrie: u hoort tonen via een koptelefoon en drukt op een knop wanneer u ze hoort.
Spraakaudiometrie: u herhaalt woorden die op verschillende volumes worden afgespeeld.
Beenleidingstest: meet of het geluid via het bot wordt doorgegeven, om het type gehoorverlies te bepalen.

Wat als de test gehoorverlies aantoont?

De audioloog bespreekt de resultaten en adviseert over de beste oplossing. Bij mild tot matig gehoorverlies zijn hoortoestellen de meest gebruikelijke oplossing. Moderne hoortoestellen zijn digitaal, onopvallend en kunnen via Bluetooth verbinden met uw smartphone. In België worden hoortoestellen gedeeltelijk terugbetaald door de mutualiteit: u krijgt een tussenkomst van 250 tot 800 euro per toestel, afhankelijk van uw type aansluiting.

Veelgestelde vragen over gehoortests bij senioren

Moet ik eerst naar de huisarts voor een gehoortest?
U kunt rechtstreeks bij een audioloog terecht, maar een verwijzing van de huisarts of NKO-arts kan nodig zijn voor terugbetaling.

Doet een gehoortest pijn?
Nee, een gehoortest is volledig pijnloos. U zit in een geluiddichte cabine en hoeft alleen te luisteren.

Hoe vaak moet ik mijn gehoor laten testen?
Eenmaal per jaar wordt aanbevolen voor senioren, of vaker als u klachten ervaart.

Worden hoortoestellen terugbetaald?
Ja, de Riziv geeft een tegemoetkoming van 250 tot 800 euro per oor, afhankelijk van uw hoorniveau en het type toestel.

Medische disclaimer

Dit artikel is louter informatief. Raadpleeg bij gehoorproblemen steeds een audioloog of NKO-arts.

Bronnen: Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) – Deafness and hearing loss; Johns Hopkins University – Hearing Loss and Dementia; Riziv-lijst hoortoestellen tegemoetkoming.