Trombose is een aandoening waarbij een bloedstolsel een ader of slagader blokkeert. Het is een van de belangrijkste oorzaken van overlijden in de westerse wereld. Een hematoloog is de specialist die trombose en andere bloedstollingsstoornissen behandelt. In dit artikel lees je hoe je trombose herkent, wat de risicofactoren zijn en hoe je het kunt voorkomen.
Wat is trombose?
Trombose ontstaat wanneer een bloedstolsel (trombus) een bloedvat verstopt. Er zijn twee hoofdtypes: veneuze trombose in de aderen (diep-veneuze trombose of DVT) en arteriële trombose in de slagaders. DVT komt het vaakst voor in de benen. Als het stolsel losschiet en naar de longen gaat, ontstaat een longembolie — een levensbedreigende situatie. In België krijgen jaarlijks ongeveer 15.000 tot 20.000 mensen te maken met trombose.
Symptomen van diep-veneuze trombose
Herken de symptomen: een dik, gezwollen been of kuit, pijn of kramp in het been die erger wordt bij staan of lopen, warm aanvoelende huid op de plaats van de trombose, roodheid of verkleuring van de huid, en een zwaar of gespannen gevoel in het been. Bij een longembolie komen daar plotselinge kortademigheid, scherpe pijn op de borst bij ademhalen en hoesten (soms met bloed), een snelle hartslag en duizeligheid of flauwvallen bij. Bij longembolie bel je onmiddellijk 112.
Risicofactoren
Het risico op trombose wordt verhoogd door langdurige immobiliteit (lange vliegreizen, bedrust na operatie), overgewicht, roken, zwangerschap en kraambed, anticonceptiepil met oestrogeen en hormoontherapie, kanker en chemotherapie, erfelijke stollingsstoornissen en een eerdere trombose of longembolie.
Behandeling van trombose
De behandeling bestaat uit bloedverdunners (anticoagulantia) om het stolsel te stabiliseren en nieuwe stolsels te voorkomen. In de acute fase worden laagmoleculaire heparines (Fraxiparine, Clexane) gebruikt, gevolgd door orale anticoagulantia zoals warfarine of DOACs (dabigatran, rivaroxaban, apixaban). De duur van de behandeling varieert van 3 tot 6 maanden voor een eerste trombose, tot levenslang bij herhaalde trombose of erfelijke aanleg.
Preventie
Trombose voorkomen begint bij een gezonde levensstijl. Zorg voor voldoende beweging en vermijd langdurig stilzitten, stop met roken, behoud een gezond gewicht, drink voldoende water (vooral tijdens vliegreizen), draag bij lange reizen compressiekousen en beweeg regelmatig de benen. Na een operatie krijg je vaak preventief bloedverdunners.
Conclusie
Trombose is een ernstige aandoening, maar met snelle herkenning en behandeling is de prognose goed. Ken de symptomen en risicofactoren, en aarzel niet om medische hulp te zoeken bij een vermoeden van trombose.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Bij een vermoeden van trombose raadpleeg je onmiddellijk een arts.