Alles wat je moet weten over nefrologen: nierziekten, dialyse en behandelingen

Wat is een nefroloog?

Een nefroloog is een medisch specialist die zich toelegt op de diagnose en behandeling van nierziekten. Het woord nefrologie is afgeleid van het Griekse ‘nefros’, wat nier betekent. Dit specialisme maakt deel uit van de interne geneeskunde en richt zich specifiek op de functie en werking van de nieren. Waar een uroloog chirurgisch ingrijpt bij nier- en urinewegproblemen, behandelt een nefroloog nierziekten voornamelijk met medicatie, dialyse en medische begeleiding.

Een nefroloog behandelt een breed scala aan aandoeningen, waaronder diabetische nefropathie (nierschade door diabetes), hoge bloeddruk die moeilijk behandelbaar is, contrastnefropathie, en de ziekte van Berger (IgA-nefropathie). Ook patiënten die last hebben van nierstenen, nefrotisch syndroom of glomerulonefritis worden doorverwezen naar een nefroloog. Wil je een

Wanneer moet je naar een nefroloog?

Huisartsen verwijzen patiënten door naar een nefroloog bij klachten of aandoeningen die wijzen op nierproblemen. Enkele alarmsignalen zijn: abnormale bloedwaarden (zoals verhoogd creatinine of ureum), eiwit of bloed in de urine, hoge bloeddruk die niet reageert op medicatie, vochtophoping (oedeem) in enkels of benen, verminderde urineproductie, en vermoeidheid gecombineerd met jeuk of een metaalsmaak in de mond.

Mensen met diabetes of een langdurig hoge bloedduk hebben een verhoogd risico op chronische nierziekte. Regelmatige controle door een nefroloog kan dan levensreddend zijn. Ook wie een familiesgeschiedenis van nierziekten heeft, doet er goed aan alert te zijn.

Nierdialyse: wat houdt het in?

Wanneer de nieren hun zuiverende functie niet meer kunnen vervullen, is dialyse noodzakelijk. Dialyse is een behandeling die het bloed kunstmatig zuivert door afvalstoffen en overtollig vocht te verwijderen. Er bestaan twee hoofdvormen: hemodialyse en peritoneaaldialyse. Bij hemodialyse wordt het bloed via een machine gefilterd, meestal drie keer per week in een dialysecentrum. Peritoneaaldialyse gebruikt het buikvlies als filter en kan de patiënt zelf thuis uitvoeren.

De nefroloog beslist samen met de patiënt welke vorm van dialyse het best geschikt is, rekening houdend met levensstijl, leeftijd en medische toestand. Dialyse is geen definitieve oplossing, maar een brug naar een mogelijke niertransplantatie of een langdurige onderhoudsbehandeling.

Niertransplantatie

Een niertransplantatie is de beste behandeling voor mensen met eindstadium nierfalen. Hierbij krijgt de patiënt een gezonde nier van een levende donor of een overleden donor. De nefroloog speelt een cruciale rol in het volledige traject: van de voorbereiding en de wachtlijst tot de medicatie na de transplantatie. Na de ingreep moet de patiënt levenslang immuunonderdrukkende medicijnen slikken om afstoting te voorkomen. De nefroloog volgt deze medicatie nauwgezet op en past ze aan indien nodig. Veelgebruikte medicijnen zijn onder meer cyclosporine, tacrolimus en mycofenolaat mofetil.

Medicatie bij nierziekten

Nefrologen schrijven verschillende soorten medicatie voor, afhankelijk van de aandoening. Bij hoge bloeddruk worden vaak ACE-remmers zoals ramipril of enalapril en angiotensine-II-antagonisten zoals losartan of valsartan voorgeschreven. Deze beschermen ook de nieren. Bij diabetesgerelateerde nierschade worden SGLT2-remmers zoals dapagliflozine en empagliflozine ingezet, omdat ze de nierfunctie helpen behouden. Bij nierontstekingen kunnen corticosteroïden of andere immuunonderdrukkers nodig zijn.

Veelgestelde vragen over nefrologen

Wat is het verschil tussen een nefroloog en een uroloog?

Een nefroloog is een internist die nierziekten medisch behandelt (medicatie, dialyse). Een uroloog is een chirurg die operaties uitvoert aan nieren, urinewegen, prostaat en blaas.

Kan ik zelf naar een nefroloog gaan?

In België heb je een verwijzing van je huisarts of een andere specialist nodig om bij een nefroloog terecht te kunnen.

Wat kost een consult bij een nefroloog?

Een consult bij een nefroloog wordt grotendeels terugbetaald door het ziekenfonds. Het exacte bedrag hangt af van je statuut (gewone verzekerde of verhoogde tegemoetkoming).

Hoe weet ik of mijn nieren goed werken?

Een eenvoudige bloedtest meet het creatininegehalte en berekent de GFR (glomerulaire filtratiesnelheid). Ook een urinetest kan afwijkingen opsporen.