Wat doet een neuroloog? Alles over hersenen, zenuwen en neurologische aandoeningen

Wat is een neuroloog?

Een neuroloog is een medisch specialist die ziekten en aandoeningen van het zenuwstelsel diagnosticeert en behandelt. Het zenuwstelsel omvat de hersenen, het ruggenmerg en alle zenuwen in het lichaam. Daarnaast behandelt een neuroloog ook spierziekten. Dit specialisme onderscheidt zich van de psychiatrie, die zich richt op emotionele en psychische aandoeningen. Tot 1980 vormden neurologie en psychiatrie samen één specialisme van de ‘zenuwarts’, maar de toenemende kennis maakte een opsplitsing noodzakelijk. Vind een

Neurologen behandelen een breed scala aan klachten: hoofdpijn, duizeligheid, tintelingen, uitstralende pijn, dubbelzien, geheugenproblemen, spraakstoornissen, evenwichtsstoornissen en spierzwakte. De meest voorkomende aandoeningen zijn migraine, epilepsie, de ziekte van Parkinson, dementie, multiple sclerose (MS), beroertes (herseninfarct of hersenbloeding), en hernia’s.

Wanneer ga je naar een neuroloog?

Een huisarts verwijst door naar een neuroloog bij aanhoudende of ernstige neurologische klachten. Denk aan: chronische of plotselinge ernstige hoofdpijn, epileptische aanvallen, geheugenverlies dat het dagelijks leven beïnvloedt, plotselinge verlammingsverschijnselen, aanhoudende duizeligheid, of trillingen en bewegingsstoornissen. Ook bij een beroerte is de neuroloog dé eerste specialist die wordt ingeschakeld. Tijd is hier cruciaal: hoe sneller de behandeling start, hoe groter de kans op herstel.

Neurologische aandoeningen in detail

Beroerte (CVA)

Een beroerte, ook wel cerebrovasculair accident (CVA) genoemd, ontstaat wanneer de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen wordt onderbroken. Er zijn twee types: het herseninfarct (een bloedklonter verstopt een bloedvat) en de hersenbloeding (een bloedvat scheurt). Beide zijn levensbedreigend en vereisen onmiddellijke medische hulp. De neuroloog behandelt een herseninfarct met trombolytica zoals alteplase om het stolsel op te lossen, of met mechanische trombectomie.

Epilepsie

Epilepsie is een chronische aandoening van de hersenen die gekenmerkt wordt door plotselinge, onvoorspelbare epileptische aanvallen. De neuroloog stelt de diagnose via EEG-onderzoek en MRI-scans. De behandeling bestaat uit anti-epileptica zoals levetiracetam, valproaat of carbamazepine. Bij medicatieresistente epilepsie kan een operatie worden overwogen.

Ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een progressieve neurodegeneratieve aandoening die vooral de beweging beïnvloedt. Typische symptomen zijn tremor (trillen), stijfheid, traagheid van bewegen en evenwichtsproblemen. De neuroloog behandelt met levodopa in combinatie met carbidopa, dopamine-agonisten zoals pramipexol, of diepe hersenstimulatie (DBS) in gevorderde stadia.

Multiple sclerose (MS)

MS is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de beschermende myelineschede rond zenuwvezels aanvalt. Dit veroorzaakt ontstekingen en littekenweefsel (sclerose) in de hersenen en het ruggenmerg. Moderne behandelingen omvatten ziekte-modificerende medicijnen zoals interferon-bèta, natalizumab of ocrelizumab, die de frequentie van aanvallen verminderen.

Migraine

Migraine is meer dan gewone hoofdpijn; het is een neurologische aandoening met bonzende hoofdpijn, vaak aan één kant, gepaard gaande met misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid. Migraine kan worden behandeld met acute medicatie zoals triptanen (sumatriptan, rizatriptan) of preventieve behandelingen zoals propranolol, topiramaat of de nieuwere CGRP-antagonisten.

Onderzoeken door een neuroloog

Een neuroloog beschikt over verschillende onderzoeksmethoden om een diagnose te stellen. Naast een grondig neurologisch onderzoek (reflexen, kracht, coördinatie, gevoel) worden vaak beeldvormende technieken gebruikt: CT-scan, MRI-scan van de hersenen en het ruggenmerg. Ook functionele onderzoeken zoals EEG (elektro-encefalogram) voor epilepsie, EMG (elektromyografie) voor spier- en zenuwaandoeningen, en een ruggenmergpunctie (lumbaalpunctie) voor MS of infecties behoren tot het takenpakket.

Veelgestelde vragen over neurologen

Wat is het verschil tussen een neuroloog en een psychiater?

Een neuroloog behandelt lichamelijke aandoeningen van het zenuwstelsel (hersenen, ruggenmerg, zenuwen). Een psychiater behandelt psychische en emotionele stoornissen.

Heb ik een verwijzing nodig voor een neuroloog?

Ja, in België heb je een verwijsbrief van je huisarts of een andere specialist nodig.

Wat kost een consult bij een neuroloog?

Een neuroloog werkt meestal in een ziekenhuis. Het consult wordt grotendeels terugbetaald door de verplichte ziekteverzekering, afhankelijk van je statuut.

Kan een neuroloog ook psychische klachten behandelen?

Neurologen behandelen psychische klachten niet primair, maar sommige neurologische aandoeningen zoals dementie en de ziekte van Parkinson hebben wel psychische symptomen. Voor zuiver psychische problemen is een psychiater de juiste specialist.