Acupunctuur bij vruchtbaarheidsproblemen: wat kan het betekenen voor jouw kinderwens?
Een groeiend aantal koppels met een actieve kinderwens zoekt ondersteuning bij een acupuncturist als aanvulling op reguliere vruchtbaarheidsbehandelingen. Acupunctuur wordt al duizenden jaren toegepast in de traditionele Chinese geneeskunde en wint in West-Europa steeds meer terrein binnen de fertiliteitszorg. Maar wat zegt de wetenschap over acupunctuur bij vruchtbaarheid? En kan het écht bijdragen aan een succesvolle zwangerschap?
Hoe acupunctuur de vruchtbaarheid kan ondersteunen
Acupunctuur werkt volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) door het herstellen van de energiebalans of ‘chi’ in het lichaam. Vanuit westers medisch perspectief zijn er verschillende mechanismen waardoor acupunctuur de vruchtbaarheid kan bevorderen:
- Verbeterde doorbloeding van het bekkengebied: Door het prikken van specifieke punten neemt de bloedtoevoer naar de baarmoeder en eierstokken toe, wat de kwaliteit van het baarmoederslijmvlies kan verbeteren.
- Hormonale regulatie: Acupunctuur beïnvloedt de hypothalamus-hypofyse-as, wat kan leiden tot een betere regulatie van hormonen zoals FSH, LH en oestrogeen.
- Stressreductie: Het heeft een aantoonbaar kalmerend effect op het zenuwstelsel, verlaagt cortisol en stimuleert de aanmaak van endorfines – belangrijk omdat stress een negatieve invloed heeft op de vruchtbaarheid.
- Immuunmodulatie: Acupunctuur kan het immuunsysteem in de baarmoeder gunstig beïnvloeden, wat de innesteling van een embryo kan ondersteunen.
Wat zegt het wetenschappelijk onderzoek?
Er zijn de afgelopen jaren tientallen studies gepubliceerd over acupunctuur en vruchtbaarheid. Een recente systematische review uit 2025 in het tijdschrift Frontiers in Reproductive Health bekeek meerdere gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT’s) naar acupunctuur als aanvullende therapie op de dag van embryotransfer bij IVF. De onderzoekers concludeerden dat acupunctuur veelbelovende resultaten laat zien op het gebied van stressvermindering en mogelijk ook de kans op een succesvolle zwangerschap kan vergroten.
Een grote RCT gepubliceerd in de Journal of the American Medical Association (JAMA) onderzocht het effect van acupunctuur versus schijnacupunctuur op het aantal levendgeborenen na IVF. Hoewel de resultaten niet eenduidig een significant hoger geboortecijfer aantoonden, rapporteerden vrouwen in de acupunctuurgroep wel aanzienlijk minder angst, stress en pijn tijdens de behandeling. Op een 10-puntsschaal daalde de angst met gemiddeld 2,2 punten en de pijn met 1,4 punten.
Acupunctuur tijdens een IVF-traject
Veel fertiliteitsklinieken in België en Nederland werken samen met gediplomeerd acupuncturisten of raden acupunctuur aan als complementaire therapie. Binnen een IVF- of ICSI-traject wordt acupunctuur vaak ingezet op specifieke momenten:
- Voor de start van een cyclus: ter voorbereiding en optimalisatie van de hormoonbalans
- Tijdens de stimulatiefase: om de doorbloeding van de eierstokken te bevorderen
- Vlak voor en na de embryotransfer: om de baarmoeder te ontspannen en de innesteling te ondersteunen
- Na een negatieve zwangerschapstest: ter ondersteuning van het emotioneel herstel
Hoeveel behandelingen zijn nodig?
Een standaard behandelingstraject voor vruchtbaarheidsacupunctuur omvat doorgaans 8 tot 12 sessies van 30 tot 45 minuten. Acupuncturisten adviseren vaak om gedurende drie tot zes maanden regelmatig behandeld te worden voor het beste resultaat, omdat het lichaam tijd nodig heeft om te reageren op de prikkels.
De kosten voor een acupunctuurbehandeling variëren in België doorgaans tussen de 40 en 60 euro per sessie. Sommige mutualiteiten bieden een gedeeltelijke terugbetaling aan, afhankelijk van het ziekenfonds en het type aanvullende verzekering.
Zijn er risico’s of bijwerkingen?
Acupunctuur is over het algemeen een veilige behandeling wanneer deze wordt uitgevoerd door een gediplomeerd acupuncturist die steriele, wegwerpnaalden gebruikt. Lichte bijwerkingen kunnen zijn: een klein bloeduitstortingje op de prikplaats of een tijdelijk gevoel van vermoeidheid na de behandeling. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.
Het is aan te raden om vooraf uw behandelend fertiliteitsarts te informeren over het voornemen om acupunctuur te combineren met de medische behandeling. Een goede afstemming tussen de acupuncturist en de fertiliteitsarts zorgt voor de beste resultaten.
Hoe vind je een goede acupuncturist voor vruchtbaarheidsbehandeling?
Niet elke acupuncturist is gespecialiseerd in vruchtbaarheidsbehandelingen. Let bij het kiezen van een acupuncturist op:
- Een erkend diploma acupunctuur en registratie bij de overkoepelende beroepsvereniging
- Aantoonbare ervaring met fertiliteitsbehandelingen en samenwerking met fertiliteitsklinieken
- Een rustige, professionele praktijk met hygiënische werkomstandigheden
- Duidelijke communicatie over de behandeling, het verwachte aantal sessies en de kosten
Veelgestelde vragen over acupunctuur en vruchtbaarheid
Kan acupunctuur helpen om spontaan zwanger te worden?
Ja, acupunctuur kan helpen om het lichaam optimaal voor te bereiden op een natuurlijke zwangerschap, met name door hormonale balans te herstellen en stress te verminderen. Het is echter geen vervanging voor medische behandeling bij onderliggende vruchtbaarheidsproblemen.
Vanaf wanneer kan ik resultaat verwachten?
De meeste acupuncturisten adviseren minimaal drie maanden regelmatige behandeling, omdat dit overeenkomt met de tijd die een eicel nodig heeft om te rijpen en het baarmoederslijmvlies zich te vernieuwen.
Wordt acupunctuur terugbetaald in België?
Bepaalde mutualiteiten bieden een tegemoetkoming voor acupunctuur, maar dit is afhankelijk van de aanvullende verzekering. Het bedrag varieert van 10 tot 30 euro per sessie.
Kan ik acupunctuur combineren met medicatie?
Ja, maar het is belangrijk om uw acupuncturist op de hoogte te stellen van alle medicatie die u gebruikt, waaronder hormoonbehandelingen en eventueel medicijnen zoals clomifeencitraat of progesteron.
Medische disclaimer
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd uw behandeld arts of fertiliteitsspecialist voor persoonlijk medisch advies over vruchtbaarheidsbehandelingen en acupunctuur als aanvullende therapie.
Bronnen
- Frontiers in Reproductive Health (2025): Acupuncture as an adjunctive therapy on embryo transfer day
- JAMA (2024): Acupuncture vs sham acupuncture on live birth rate in IVF – multicenter RCT
- ScienceDirect (2025): Acupuncture for women undergoing in vitro fertilization – An updated systematic review
- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): Acupuncture – Review and Analysis of Reports on Controlled Clinical Trials