Soorten verdoving door een anesthesist: van lokale narcose tot algehele anesthesie

Wat doet een anesthesist?

Een

In België doorlopen anesthesisten een opleiding van zes jaar geneeskunde gevolgd door een specialisatie van vijf jaar in de anesthesie-reanimatie. Het is een van de meest veeleisende medische specialismen.

Welke soorten verdoving bestaan er?

Algehele anesthesie (narcose)

Bij algehele anesthesie wordt de patiënt volledig in slaap gebracht. De anesthesist dient drie soorten medicatie toe: een slaapmiddel (hypnoticum), een pijnstiller (analgeticum) en een spierverslapper. De patiënt is tijdens de volledige ingreep buiten bewustzijn en voelt niets. Algehele anesthesie wordt gebruikt bij grote operaties zoals buikchirurgie, hartoperaties en orthopedische ingrepen. De anesthesist bewaakt continu de ademhaling via een beademingsbuis en de vitale parameters via gespecialiseerde monitors.

Regionale anesthesie

Bij regionale anesthesie wordt een specifiek lichaamsdeel verdoofd door zenuwen tijdelijk uit te schakelen. De patiënt blijft wakker maar voelt geen pijn in het verdoofde gebied. Voorbeelden zijn:

Epidurale anesthesie – veel gebruikt bij bevallingen en beenoperaties
Spinale anesthesie – voor ingrepen aan onderbuik, lies of benen
Zenuwblokkades – voor specifieke regio’s zoals schouder, arm of knie

Lokale anesthesie

Bij lokale anesthesie wordt slechts een klein deel van het lichaam verdoofd, bijvoorbeeld bij tandheelkundige ingrepen, het hechten van wonden of kleine huidoperaties. Dit wordt vaak uitgevoerd door de behandelend arts zelf, maar bij complexere ingrepen kan een anesthesist worden ingeschakeld.

Sedatie (slaperige toestand)

Sedatie is een lichte vorm van anesthesie waarbij de patiënt in een slaperige, ontspannen toestand verkeert maar nog wel zelfstandig kan ademen. Dit wordt gebruikt bij colonoscopie, gastroscopie, bepaalde tandheelkundige ingrepen en MRI-onderzoeken bij angstige patiënten. Er zijn verschillende sedatieniveaus, van lichte sedatie (wakker en ontspannen) tot diepe sedatie (bijna bewusteloos).

Welke medicijnen gebruikt een anesthesist?

Anesthesisten werken met een breed scala aan medicijnen. Enkele veelgebruikte middelen zijn:

Propofol – een snel en kortwerkend slaapmiddel voor inductie en onderhoud van anesthesie
Sevofluraan – een inhalatie-anestheticum via de longen
Fentanyl – een krachtige pijnstiller voor tijdens en na de operatie
Rocuronium – een spierverslapper om de chirurg optimale werkomstandigheden te bieden
Lidocaïne – een lokaal anestheticum voor plaatselijke verdoving

Heeft u een bijsluiter nodig van een specifiek medicijn? Bekijk dan de

Wat kost een anesthesie in België?

De kosten van anesthesie worden in België grotendeels terugbetaald door het RIZIV. U betaalt enkel het remgeld, dat afhankelijk is van uw statuut (gewoon of verhoogde tegemoetkoming):

Gewone tegemoetkoming: ongeveer 20 tot 60 euro remgeld per ingreep
Verhoogde tegemoetkoming (VT): aanzienlijk lager, vaak 4 tot 12 euro
Gehospitaliseerde patiënten: het remgeld voor anesthesie is grotendeels gedekt door de verplichte hospitalisatieverzekering

Belangrijk: er kan een ereloonsupplement worden aangerekend als u kiest voor een anesthesist buiten het conventietarief. Vraag vooraf naar de tarieven.

Hoe verloopt een consultatie bij de anesthesist?

Voor een geplande operatie heeft u steeds een preoperatief consult bij de anesthesist. Tijdens dit consult worden uw medische voorgeschiedenis, medicatiegebruik, allergieën en eventuele risicofactoren besproken. De anesthesist bepaalt welk type anesthesie het meest geschikt is en geeft instructies over nuchter zijn (niet eten of drinken voor de ingreep).

Veelgestelde vragen over anesthesie

Is narcose gevaarlijk?

Dankzij moderne technieken en streng toezicht is narcose vandaag zeer veilig. Het risico op een ernstige complicatie door algehele anesthesie is kleiner dan 1 op 100.000. De anesthesist is continu aanwezig om te reageren op eventuele veranderingen in uw toestand.

Kan ik wakker worden tijdens een operatie?

Dit is uiterst zeldzaam (minder dan 0,1% van de gevallen) en wordt meestal voorkomen door dieptebewaking van de anesthesie. Mocht het gebeuren, dan is de anesthesist er om onmiddellijk in te grijpen.

Hoe lang blijft de verdoving nawerken?

De nawerking hangt af van het type anesthesie. Na algehele anesthesie kunt u enkele uren tot een dag suf en misselijk zijn. Regionale anesthesie kan 4 tot 24 uur aanhouden. U mag niet zelf rijden na een anesthesie en krijgt thuisbegeleiding of een ziekenhuisopname.

Zijn er wachtlijsten voor anesthesisten in België?

Voor geplande operaties worden afspraken bij de anesthesist meestal binnen enkele dagen tot weken ingepland, afhankelijk van de urgentie van de ingreep en de regio. In spoedgevallen is de anesthesist altijd onmiddellijk beschikbaar.

Bronnen

Belgische Beroepsvereniging voor Anesthesiologie en Reanimatie (BBAR)
RIZIV nomenclatuur voor anesthesieprestaties (riziv.fgov.be)
FOD Volksgezondheid – erkenning van medische specialismen

Medische disclaimer: Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voor persoonlijk medisch advies. Zivi.be is niet verantwoordelijk voor eventuele gevolgen van het gebruik van deze informatie.