Wat zijn auto-immuunziekten?
Auto-immuunziekten zijn aandoeningen waarbij het afweersysteem van uw lichaam gezonde cellen en weefsels aanvalt. Normaal gesproken beschermt uw immuunsysteem u tegen indringers zoals virussen en bacteriën. Bij een auto-immuunziekte raakt dit systeem ontregeld en richt het zich tegen uw eigen lichaam. Een internist is de specialist die deze complexe aandoeningen diagnosticeert en behandelt.
Veelvoorkomende auto-immuunziekten
Er zijn meer dan tachtig verschillende auto-immuunziekten. Bekende voorbeelden zijn reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), lupus (SLE) die huid, gewrichten en organen kan aantasten, de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa (chronische darmontstekingen), multiple sclerose (MS) die het zenuwstelsel aantast, diabetes type 1, schildklierziekten zoals de ziekte van Hashimoto, en psoriasis.
Symptomen van auto-immuunziekten
De symptomen variëren afhankelijk van de aandoening en welke organen zijn aangedaan. Algemene symptomen die bij veel auto-immuunziekten voorkomen zijn chronische vermoeidheid, gewrichtspijn en zwelling, huiduitslag, koorts zonder duidelijke oorzaak, spierpijn, gewichtsveranderingen en een algemeen ziek gevoel. De klachten komen vaak in opstoten en periodes van rust.
Diagnose door de internist
De diagnose van een auto-immuunziekte is vaak complex en vraagt om een ervaren internist. Het onderzoek omvat een uitgebreide anamnese, lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek naar antistoffen (zoals ANA, reumafactor, anti-CCP), ontstekingswaarden (BSE, CRP) en vaak beeldvorming zoals echografie of MRI. Soms is een weefselbiopsie nodig voor de definitieve diagnose.
Behandeling met immunosuppressiva
De behandeling van auto-immuunziekten richt zich op het onderdrukken van het overactieve immuunsysteem. Dit gebeurt met immunosuppressiva zoals corticosteroïden, methotrexaat en biologicals zoals TNF-alfaremmers. De keuze van medicatie hangt af van de specifieke aandoening en de ernst ervan. Het doel is om de ziekte onder controle te krijgen met zo weinig mogelijk bijwerkingen.
Leven met een auto-immuunziekte
Een auto-immuunziekte is meestal chronisch en vraagt om langdurige begeleiding. Naast medicatie spelen leefstijlfactoren een belangrijke rol: voldoende rust, een gezond voedingspatroon, stressmanagement en regelmatige beweging kunnen de frequentie en ernst van opstoten verminderen. Steungroepen en lotgenotencontact kunnen ook waardevol zijn voor emotionele ondersteuning.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg steeds een arts bij aanhoudende klachten die kunnen wijzen op een auto-immuunziekte.
Bronnen: Belgische Vereniging voor Interne Geneeskunde, Nederlandse Internisten Vereniging, Auto-immuunziekte Patiëntenorganisaties (2024).