TITLE: Hartritmestoornissen detecteren met een langdurig hartfilmpje (holter)
SLUG: cardiologen-20mei
CATEGORY: 8
TAGS: holter, hartfilmpje, hartritmestoornissen, ECG, cardiologie, hartbewaking, hartonderzoek
—
Wat is een holter en waarom wordt het gebruikt?
Een holter, ook wel langdurig hartfilmpje of ambulante ECG-monitoring genoemd, is een draagbaar apparaat dat de hartactiviteit gedurende 24 tot 48 uur (of langer) continu registreert. In tegenstelling tot een standaard ECG, dat slechts enkele seconden meet, kan een holter hartritmestoornissen detecteren die onregelmatig optreden en daardoor makkelijk gemist worden tijdens een kort onderzoek. Het is een van de belangrijkste diagnostische hulpmiddelen in de cardiologie.
Wanneer schrijft een cardioloog een holter voor?
Een cardioloog kan een holteronderzoek voorstellen bij de volgende klachten of situaties:
- Hartkloppingen: Als je regelmatig het gevoel hebt dat je hart overslaat, racet of onregelmatig klopt.
- Duizeligheid of flauwvallen: Vooral als dit plotseling optreedt en mogelijk door een hartritmestoornis wordt veroorzaakt.
- Beroerte of TIA: Na een beroerte wordt vaak een holter gebruikt om boezemfibrilleren uit te sluiten, een belangrijke oorzaak van herseninfarcten.
- Onverklaarde vermoeidheid: Soms is een trage hartslag (bradycardie) de oorzaak van chronische vermoeidheid.
- Evaluatie van behandeling: Om te controleren of medicijnen tegen hartritmestoornissen goed werken.
- Na een hartinfarct: Om te controleren of het hartritme stabiel is na een doorgemaakt hartinfarct.
Hoe werkt een holter?
Een holteronderzoek is eenvoudig en niet-invasief. Dit is wat je kunt verwachten:
- Plaatsing van elektroden: De cardioloog of verpleegkundige plakt tussen de 3 en 5 elektroden (plakkertjes met een metalen schijfje) op je borstkas. Deze zijn verbonden met een draagbaar ECG-apparaat ter grootte van een kleine smartphone.
- Het dragen van de holter: Je draagt het apparaat gedurende 24 tot 48 uur (soms 7 dagen of langer) onder je kleding. Je kunt al je normale activiteiten doen, inclusief sporten, slapen en werken. Douchen is meestal niet toegestaan, omdat de elektroden niet nat mogen worden.
- Bijhouden van een dagboek: Tijdens de meetperiode noteer je in een dagboek welke activiteiten je doet en wanneer je klachten ervaart. Dit helpt de cardioloog om de ECG-registratie te koppelen aan jouw symptomen.
- Analyse: Na de meetperiode lever je het apparaat in. De cardioloog of een speciaal analist analyseert de opname, met speciale aandacht voor de momenten waarop je klachten had.
Welke hartritmestoornissen kan een holter detecteren?
Een holter is bijzonder geschikt voor het opsporen van de volgende aandoeningen:
Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren): Dit is de meest voorkomende hartritmestoornis, waarbij de boezems van het hart snel en onregelmatig samentrekken. Het verhoogt het risico op een beroerte aanzienlijk. Boezemfibrilleren kan komen en gaan (paroxismaal), waardoor een holter vaak nodig is om het te vangen.
Ventriculaire extrasystolen: Dit zijn extra hartslagen die vanuit de kamers (ventrikels) ontstaan. Ze zijn meestal onschuldig, maar kunnen bij hoge frequentie wel problemen geven.
Bradycardie (trage hartslag): Een hartslag die te traag is (minder dan 40-50 slagen per minuut in rust) kan duizeligheid en flauwvallen veroorzaken.
Tachycardie (snelle hartslag): Een plotselinge versnelling van de hartslag tot meer dan 100 slagen per minuut in rust.
Sinusaritmie: Een onregelmatig hartritme dat samenhangt met de ademhaling, meestal onschuldig.
Nieuwe ontwikkelingen: langdurige holters en eventrecorders
De technologie heeft niet stilgestaan. Tegenwoordig zijn er verschillende geavanceerdere vormen van langdurige hartbewaking:
- Patch-holters: Kleine, wegwerpbare plakkers die tot 14 dagen kunnen blijven zitten. Ze hebben geen losse draden of apparaten.
- Eventrecorders: Apparaten die je zelf activeert wanneer je klachten voelt. Ze kunnen weken tot maanden worden gedragen.
- Implantable Loop Recorders (ILR): Een klein apparaatje dat onder de huid wordt geïmplanteerd en tot 3 jaar het hartritme bewaakt. Dit wordt gebruikt bij zeldzame of onverklaarbare flauwtes.
- Smartwatch-ECG: Steeds meer smartwatches kunnen een enkelvoudig ECG maken. Hoewel dit geen vervanging is van een medisch holter, kan het helpen om beginnende klachten te signaleren.
Wat gebeurt er na het holteronderzoek?
De resultaten van het holteronderzoek worden besproken met de cardioloog. Afhankelijk van de bevindingen kan de cardioloog:
- Geruststellen als er geen afwijkingen zijn gevonden
- Medicijnen voorschrijven om het hartritme te reguleren (bijvoorbeeld bètablokkers of anti-aritmica)
- Een elektrofysiologisch onderzoek (EFO) voorstellen voor een diepere analyse
- Een ablatiebehandeling aanraden, waarbij het gebied dat de ritmestoornis veroorzaakt wordt wegbranden
- Een pacemaker of ICD (interne cardioverter-defibrillator) overwegen bij ernstige bradycardie of levensbedreigende ritmestoornissen
Conclusie
Een holteronderzoek is een veilig, eenvoudig en zeer effectief diagnostisch hulpmiddel voor het opsporen van hartritmestoornissen. Doordat het hartritme langdurig wordt geregistreerd, kunnen ook kortdurende of onregelmatige stoornissen worden gedetecteerd die op een gewoon hartfilmpje over het hoofd worden gezien. Wie last heeft van hartkloppingen, duizeligheid of onverklaarde flauwtes, doet er goed aan dit met een cardioloog te bespreken.
Medische disclaimer
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of specialist voor persoonlijk medisch advies.
Bronvermeldingen
- Nederlandse Hartstichting: “Hartritmestoornissen en onderzoek” – www.hartstichting.nl
- Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC): “Richtlijn ambulante ritmebewaking”
- European Society of Cardiology (2024): “Guidelines for the management of atrial fibrillation”
- Thuisarts.nl: “Hartkloppingen”
- Hartcentrum België: “Holteronderzoek: wat te verwachten”