Compressietherapie bij een bandagist: hoe werkt het?
Wie last heeft van zware, vermoeide benen of vochtophoping, krijgt vaak compressietherapie voorgeschreven. Een bandagist is de specialist die compressiekousen en zwachtels op maat aanmeet en plaatst. Maar wat houdt deze behandeling precies in en voor wie is ze geschikt?
Wat is compressietherapie?
Compressietherapie is een medische behandeling waarbij externe druk wordt uitgeoefend op de benen om de bloed- en lymfecirculatie te ondersteunen. De druk is het hoogst bij de enkel en neemt geleidelijk af naar boven toe. Dit helpt de aders om het bloed terug naar het hart te pompen en voorkomt dat vocht zich ophoopt in de onderbenen. Compressietherapie wordt voorgeschreven bij uiteenlopende aandoeningen zoals spataderen, diep veneuze trombose, lymfoedeem en open benen (ulcus cruris).
De rol van de bandagist
Een bandagist is meer dan alleen een verkoper van kousen. Het is een paramedisch beroep met een specifieke opleiding in het aanmeten van orthopedische hulpmiddelen. De bandagist:
- Voert een medische anamnese uit en meet de benen op meerdere punten op
- Bepaalt de juiste compressieklasse (licht, matig, sterk of zeer sterk)
- Kiest het juiste materiaal: rondbrei of platbrei, met of zonder rits
- Geeft instructies over aan- en uittrekken en onderhoud
- Volgt de patiënt op en past de kousen aan bij veranderingen
Verschillende types compressiemateriaal
Er bestaan verschillende soorten compressietherapie. Bij lymfoedeem wordt vaak gekozen voor meerlaagse zwachteltherapie, gevolgd door een compressiekous op maat. Voor spataderen of zware benen volstaat meestal een enkellaagse kous. De bandagist kan ook steunkousen leveren voor reizen of zwangerschap.
Terugbetaling in België
Compressiekousen worden in België terugbetaald door het Riziv als ze voorgeschreven zijn door een arts. U betaalt een remgeld van ongeveer 50 tot 100 euro per paar, afhankelijk van uw statuut. De bandagist zorgt voor de administratieve afhandeling met uw mutualiteit. Het is belangrijk om minstens één keer per jaar uw kousen te laten controleren, omdat de compressiekracht na verloop van tijd afneemt.
Voor wie is compressietherapie geschikt?
Compressietherapie wordt ingezet bij een breed scala aan aandoeningen. Mensen met spataderen ervaren vaak een zwaar en moe gevoel in de benen dat aanzienlijk verbetert met compressie. Na een trombosebeen beschermt een compressiekous tegen het ontstaan van het posttrombotisch syndroom, een chronische aandoening met zwelling en huidverkleuring. Bij lymfoedeem, een ophoping van lymfevocht, is compressie zelfs een van de belangrijkste pijlers van de behandeling. Ook bij open benen (ulcus cruris) versnelt compressietherapie de wondgenezing aanzienlijk. Uit onderzoek blijkt dat compressie de genezingstijd van een open been met 50 tot 70 procent kan verkorten.
Een bezoek aan de bandagist: wat mag u verwachten?
Het eerste consult bij een bandagist duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. De bandagist meet uw benen op met een meetlint op vaste punten: de enkel, de kuit en het bovenbeen. Dit gebeurt ’s ochtends, bij voorkeur direct na het opstaan, omdat de benen dan het minst gezwollen zijn. Op basis van deze maten en de medische voorschrijving worden de compressiekousen op maat gemaakt. Na twee weken volgt een controle om te kijken of de kousen goed passen en de juiste compressie geven. Een goede samenwerking met de bandagist is essentieel voor een optimaal resultaat.
Veelgestelde vragen
Zijn compressiekousen oncomfortabel?
Moderne compressiekousen zijn van ademende, elastische materialen gemaakt. In het begin kan het wennen zijn, maar na enkele dagen draagt u ze comfortabel.
Hoe lang moet ik ze dragen?
Dat hangt af van de aandoening. Bij lymfoedeem vaak levenslang, bij zwangerschap tijdelijk.
Kan ik ze zelf wassen?
Ja, met de hand in lauw water en zonder wasverzachter. Ze gaan dan 6 tot 12 maanden mee.
Medische disclaimer
Dit artikel is louter informatief. Raadpleeg bij klachten steeds een arts of bandagist.
Bronnen: Riziv-conventie bandagisten; Belgische Vereniging voor Flebologie; Vlaamse Vereniging voor Lymfologie.