Wat is een geriater?
Een
Wat de geriater bijzonder maakt, is de brede blik. Waar andere specialisten zich vaak op één orgaansysteem richten, kijkt de geriater naar de hele mens: lichamelijke klachten, psychische problemen, sociale omstandigheden en medicatiegebruik worden samen bekeken. Dit is essentieel omdat oudere patiënten zelden met één enkel probleem komen.
Wanneer ga je naar een geriater?
Je huisarts of een andere specialist verwijst je naar een geriater bij complexe ouderdomsproblemen. Typische situaties zijn:
- Vaal gedrag of onverklaarbare achteruitgang in het dagelijks functioneren
- Geheugenproblemen of verwardheid (delier, dementie)
- Mobiliteitsproblemen en terugkerende valpartijen
- Gebruik van vijf of meer medicijnen tegelijk (polyfarmacie)
- Incontinentie voor urine of ontlasting
- Somberheid, eenzaamheid en levensfaseproblematiek
- Een combinatie van lichamelijke, psychische en sociale problemen
Welke aandoeningen behandelt een geriater?
Het werkveld van de geriater is breed en omvat onder meer:
- Dementie en de ziekte van Alzheimer – De geriater stelt de diagnose, start medicatie indien aangewezen en begeleidt de patiënt en mantelzorgers in het ziekteproces.
- Ziekte van Parkinson – Behandeling en opvolging van motorische en niet-motorische symptomen.
- Osteoporose (botontkalking) – Preventie en behandeling van botbreuken bij ouderen.
- Polyfarmacie – Het kritisch evalueren van medicatie om bijwerkingen en wisselwerkingen te beperken.
- Delier – Acute verwardheid, vaak na een operatie of bij infectie, die snel herkend en behandeld moet worden.
- Valproblematiek – Opsporen van oorzaken en preventie van nieuwe valpartijen.
- Ondervoeding en sarcopenie – Spierverlies en gewichtsverlies bij ouderen aanpakken.
Hoe werkt de geriater?
Een geriater werkt bijna altijd in een multidisciplinair team. Dat team bestaat naast de geriater uit psychologen, maatschappelijk werkers, kinesitherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, logopedisten en soms ook tandartsen of geestelijk verzorgers. Samen krijgen zij een volledig beeld van de patiënt.
Het onderzoek bij een geriater begint met een uitgebreid geriatrisch assessment. Dat omvat:
- Anamnese – Een diepgaand gesprek over de klachten, voorgeschiedenis, medicatie en sociale situatie.
- Cognitieve screening – Korte testen zoals de MMSE of kloktekening om geheugen en denken te beoordelen.
- Mobiliteitstesten – Bijvoorbeeld de ‘Timed Up and Go’-test om het valrisico in te schatten.
- Functionele beoordeling – Hoe zelfstandig kan de patiënt dagelijkse taken uitvoeren (wassen, aankleden, koken).
- Medicatieanalyse – Welke medicijnen worden gebruikt, zijn ze nog nodig, en wat zijn mogelijke bijwerkingen?
Op basis van dit assessment stelt de geriater een behandelplan op, altijd in overleg met de patiënt en de familie.
Waar werken geriaters?
De meeste klinisch geriaters zijn verbonden aan ziekenhuizen, waar ze werken op geriatrische afdelingen, dagziekenhuizen voor ouderen en poliklinieken. Daarnaast zijn ze actief in revalidatiecentra en worden ze steeds vaker geconsulteerd op andere ziekenhuisafdelingen (consultatieve geriatrie). In België is klinische geriatrie sinds 1998 een erkend specialisme.
Veelgestelde vragen over geriaters
- Wat is het verschil tussen een geriater en een huisarts? De huisarts is het eerste aanspreekpunt voor alle leeftijden. De geriater is een ziekenhuisspecialist die wordt ingeschakeld bij complexe ouderdomsproblemen. Ze werken vaak samen.
- Heb ik een verwijzing nodig voor een geriater? Ja, je hebt een verwijzing nodig van je huisarts of een andere specialist.
- Kan een geriater ook bij mij thuis langskomen? Meestal niet. Geriaters werken in het ziekenhuis. Sommige ziekenhuizen hebben wel een mobiel geriatrisch team dat ook aan huis kan komen.
- Wat kost een consult bij een geriater? Een consult bij een geriater wordt grotendeels terugbetaald door de verplichte ziekteverzekering. Het remgeld varieert afhankelijk van je statuut en het ziekenhuis.
- Op welke leeftijd ga je naar een geriater? Er is geen vaste leeftijd. Het gaat om kwetsbare ouderen met complexe problemen. Dat kan op 70, 80 of 90 jaar zijn – het hangt af van de gezondheidstoestand, niet de kalenderleeftijd.
Medische disclaimer: Deze informatie is louter informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd je huisarts of een specialist voor persoonlijk advies.
