Huidkanker is de meest voorkomende kanker in België, met meer dan 40.000 nieuwe diagnoses per jaar. Een dermatoloog ziet dagelijks de gevolgen van onvoldoende zonbescherming. In dit artikel lees je hoe je huidkanker kunt voorkomen met de juiste zonbescherming, welke soorten huidkanker er zijn en hoe je risicovolle huidplekjes herkent.
Soorten huidkanker
Er zijn drie hoofdvormen van huidkanker. Het basaalcelcarcinoom (BCC) is de meest voorkomende en minst agressieve vorm. Het ontstaat in de diepste laag van de opperhuid en groeit langzaam. Het plaveiselcelcarcinoom (PCC) is agressiever en kan uitzaaien als het niet op tijd wordt behandeld. Het melanoom is de gevaarlijkste vorm, ontstaat uit moedervlekken en zaait snel uit. Melanoom is verantwoordelijk voor het grootste aantal sterfgevallen door huidkanker.
UV-straling: de grootste boosdoener
Zowel UVA- als UVB-straling van de zon beschadigen het DNA van huidcellen. UVB veroorzaakt zonnebrand en directe DNA-schade, UVA dringt dieper door en versnelt huidveroudering. Beide types dragen bij aan het ontstaan van huidkanker. Het is een misvatting dat je alleen op zonnige dagen bescherming nodig hebt: ook bij bewolkt weer bereikt 80 procent van de UV-straling de grond. Sneeuw, water en zand weerkaatsen de straling, waardoor je nog meer UV binnenkrijgt.
Dagelijkse zonbescherming
Dermatologen wereldwijd adviseren om dagelijks een zonnecrème met SPF 30 of hoger te gebruiken, ook in de winter en op bewolkte dagen. Breng de crème royaal aan: ongeveer een theelepel voor het gezicht en een eetlepel voor de rest van het lichaam. Breng elke twee uur opnieuw aan, zeker na zwemmen of transpireren. Kies bij voorkeur een breedspectrum zonbescherming die zowel tegen UVA als UVB beschermt. Het UVA-logo met de letters UVA in een cirkel geeft aan dat de crème ook tegen UVA beschermt.
Aanvullende bescherming
Naast zonnecrème zijn er andere manieren om je huid te beschermen: vermijd de middagzon tussen 12:00 en 15:00 uur, draag beschermende kleding (lange mouwen, hoed, zonnebril), zoek de schaduw op tijdens de heetste uren van de dag en wees extra voorzichtig in de buurt van water, sneeuw en zand die UV stralen weerkaatsen. Zonnestudio s worden afgeraden: zonnebanken zijn geclassificeerd als kankerverwekkend door de WHO.
Zelfcontrole van je huid
Het is belangrijk om je huid regelmatig te controleren op verdachte plekjes. Gebruik de ABCDE-methode bij het beoordelen van moedervlekken: Asymmetrie, Border (onregelmatige rand), Color (ongelijkmatige kleur), Diameter (groter dan 6 mm) en Evolutie (verandering in grootte, vorm of kleur). Laat verdachte plekjes nakijken door een dermatoloog, het liefst met een dermatoscoop. Een vroege diagnose is cruciaal: de genezingskans van een melanoom in een vroeg stadium is 98 procent.
Wanneer naar de dermatoloog?
Een jaarlijkse huidcontrole bij de dermatoloog wordt aanbevolen voor mensen met een verhoogd risico: een lichte huid met veel sproeten, meer dan 50 moedervlekken, een voorgeschiedenis van zonverbranding in de kindertijd, een familiegeschiedenis van huidkanker of een verzwakt immuunsysteem. Ook bij een plekje dat niet geneest, bloedt, jeukt of van uiterlijk verandert, maak je een afspraak.
Conclusie
Huidkanker is grotendeels te voorkomen met de juiste zonbescherming. Een dagelijkse SPF 30, het vermijden van de middagzon en regelmatige zelfcontrole zijn de drie pijlers van preventie. Wacht niet tot het te laat is en plan een huidcontrole bij een dermatoloog.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een dermatoloog bij verdachte huidplekjes.