Nierstenen voorkomen: tips en adviezen
Nierstenen zijn een pijnlijke aandoening die ongeveer 5 tot 10 procent van de bevolking minstens eenmaal in het leven treft. Een niersteen ontstaat wanneer afvalstoffen in de urine kristalliseren en samenklonteren tot een harde steen. De pijn van een niersteenaanval wordt vaak omschreven als een van de hevigste pijnen die een mens kan ervaren. Gelukkig zijn er bewezen manieren om nierstenen te voorkomen.
Een nefroloog is de specialist die nierziekten diagnosticeert en behandelt, waaronder nierstenen. Deze arts onderzoekt de samenstelling van de stenen en de urine, en geeft advies op maat om herhaling te voorkomen.
Soorten nierstenen
Er bestaan verschillende soorten nierstenen met elk een eigen oorzaak. De meest voorkomende zijn calciumoxalaatstenen (ongeveer 80 procent), gevolgd door calciumfosfaatstenen, urinezuurstenen en struvietstenen (infectiestenen). Zeldzamer zijn cystinestenen bij mensen met een erfelijke stofwisselingsstoornis. De behandeling en preventie hangen af van het type steen dat u heeft gehad.
Drinken is de belangrijkste preventie
De meest effectieve manier om nierstenen te voorkomen is veel drinken. Streef naar minstens 2 tot 2,5 liter vocht per dag, zodat u dagelijks 1,5 tot 2 liter urine produceert. Water is de beste keuze. Vermijd gesuikerde frisdranken, want fructose verhoogt het risico op nierstenen. Ook alcohol en koffie hebben een licht uitdrogend effect, dus drink ze met mate en compenseer met extra water.
Voedingstips
Voeding speelt een cruciale rol bij het voorkomen van nierstenen. Beperk de inname van zout (max 5-6 gram per dag), want natrium verhoogt de calciumuitscheiding via de urine. Eet voldoende calciumrijke voeding (melk, yoghurt, kaas) omdat calcium in de voeding de opname van oxalaat in de darm vermindert. Calcium in supplementen heeft echter het omgekeerde effect, dus vermijd calciumsupplementen tenzij voorgeschreven door een arts. Beperk oxalaatrijke voeding zoals spinazie, rabarber, bieten, noten, chocolade en thee. Eet matig dierlijke eiwitten.
Medicatie bij herhaalde nierstenen
Bij mensen die herhaaldelijk nierstenen krijgen, kan medicatie nodig zijn. Afhankelijk van het type steen en de onderliggende oorzaak schrijft de nefroloog medicijnen voor zoals thiazidediuretica (vermindert calciumuitscheiding), allopurinol (vermindert urinezuur) of kaliumcitraat (maakt de urine minder zuur). Deze medicatie wordt altijd gecombineerd met dieetadvies en voldoende vochtinname.
Wanneer naar een nefroloog?
Bij een eerste niersteenaanval wordt u meestal door de huisarts of spoedarts behandeld. Als u meerdere keren nierstenen heeft gehad, of als de stenen groot zijn en regelmatig problemen geven, is een verwijzing naar een nefroloog of uroloog aangewezen. De nefroloog kan een metabole screening uitvoeren om de oorzaak te achterhalen.
Besluit
Nierstenen voorkomen is grotendeels een kwestie van gezonde leefgewoonten: voldoende water drinken, gezond eten met weinig zout en dierlijke eiwitten, en een normaal lichaamsgewicht behouden. Wie eenmaal nierstenen heeft gehad, loopt een verhoogd risico op herhaling. Met de juiste preventieve maatregelen kunt u de kans op nieuwe stenen aanzienlijk verkleinen.
Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of nefroloog voor persoonlijk advies.