Wanneer naar een seksuoloog en wat gebeurt er tijdens een consult?
Seksuele problemen komen aanzienlijk vaker voor dan de meeste mensen denken. Uit grootschalig internationaal onderzoek blijkt dat ongeveer een derde van alle volwassenen ooit te maken krijgt met seksuele problemen die het dagelijkse leven en de relatie negatief beïnvloeden. Toch durven veel mensen er niet over te praten. Schaamte, onwetendheid of het idee dat het “nu eenmaal bij het ouder worden hoort” weerhoudt hen ervan om professionele hulp te zoeken. Een seksuoloog is een gespecialiseerde hulpverlener die je op een professionele, respectvolle en niet-oordelende manier begeleidt bij seksuele klachten, of die nu lichamelijk, psychisch of relationeel van aard zijn.
Redenen om een seksuoloog te raadplegen
De drempel om naar een seksuoloog te gaan ligt vaak onterecht hoog. Seksuele problemen zijn gewone medische problemen, net zoals rugpijn of hoge bloeddruk. Toch worden ze vaak verzwegen, met alle gevolgen van dien voor de relatie en het zelfbeeld. Enkele veelvoorkomende redenen om een afspraak te maken zijn:
- Weinig of geen zin in seks (verminderd libido): dit is een van de meest voorkomende seksuele klachten, zowel bij mannen als bij vrouwen. Het kan diverse oorzaken hebben: langdurige stress op het werk of thuis, relatieproblemen zoals onopgeloste conflicten of verwijdering, hormonale veranderingen tijdens de menopauze, na een bevalling of door schildklierproblemen, bijwerkingen van medicatie zoals antidepressiva, bètablokkers of anticonceptie, of een onderliggende medische aandoening. Een seksuoloog helpt de precieze oorzaak te achterhalen en zoekt samen met jou naar een oplossing op maat.
- Erectie- of ejaculatieproblemen bij mannen: erectiestoornissen en vroegtijdige of vertraagde zaadlozing zijn veelvoorkomende problemen die vaak een combinatie zijn van lichamelijke en psychische factoren. De seksuoloog kan indien nodig doorverwijzen naar een uroloog voor medisch onderzoek, terwijl hij of zij ondertussen de psychologische barrières aanpakt. In de meeste gevallen is het probleem goed behandelbaar met een combinatie van medicatie, bekkenbodemtherapie en gesprekstherapie.
- Pijn bij het vrijen (dyspareunie of vaginisme): pijn tijdens geslachtsgemeenschap is een ernstig probleem dat vaak leidt tot vermijding van seks en spanningen in de relatie. Bij vaginisme spant de bekkenbodem zich onwillekeurig en reflexmatig aan, waardoor penetratie onmogelijk of zeer pijnlijk wordt. Dit is vrijwel altijd succesvol te behandelen met gespecialiseerde bekkenbodemtherapie in combinatie met seksuologische begeleiding.
- Relatieproblemen door seksuele verschillen: wanneer partners een groot verschil ervaren in seksuele behoefte, verlangen of voorkeur, kan dat tot frustratie en emotionele afstand leiden. De seksuoloog helpt beide partners om hierover in gesprek te gaan en naar een compromis te zoeken.
- Verwerking van seksueel trauma: seksueel misbruik of grensoverschrijdende ervaringen in het verleden kunnen jaren later nog een grote impact hebben op de seksuele beleving, het vertrouwen in de partner en het vermogen tot intimiteit.
Wat gebeurt er tijdens een consult bij de seksuoloog?
Een eerste consult bij de seksuoloog verloopt laagdrempelig en is volledig vertrouwelijk. Je mag je partner meenemen, maar je mag ook alleen komen. De seksuoloog begint met een kennismakingsgesprek waarin uitgebreid wordt geluisterd naar je verhaal en je hulpvraag. Er worden vragen gesteld over je seksuele geschiedenis, je huidige relatie, je algemene gezondheid, medicatiegebruik, en eventuele eerdere ervaringen met hulpverlening. Na dit intakegesprek stelt de seksuoloog een behandelplan voor dat specifiek is afgestemd op jouw situatie. Dit kan bestaan uit gesprekstherapie, psycho-educatie over seksualiteit, ontspanningsoefeningen, huiswerkopdrachten voor thuis, of een doorverwijzing naar een medisch specialist zoals een uroloog of gynaecoloog. De behandeling is altijd vrijwillig en gebeurt op het tempo dat voor jou comfortabel is.
Wordt seksuologische hulp terugbetaald?
Sinds de hervorming van de geestelijke gezondheidszorg in België in 2021 is psychologische zorg beter toegankelijk en betaalbaarder geworden. Een consult bij een seksuoloog die erkend is als psycholoog in de conventie of als arts wordt gedeeltelijk terugbetaald via het RIZIV en de mutualiteit. De kostprijs per sessie varieert van 11 euro (met terugbetaling via de conventie) tot 60 tot 80 euro per sessie (zonder terugbetaling voor niet-geconventioneerde zorgverleners). De meeste mutualiteiten vergoeden een aantal sessies per jaar. Vraag bij je ziekenfonds na wat precies de voorwaarden zijn voor terugbetaling van seksuologische hulp.
Bronnen: Belgische Vereniging voor Seksuologie, RIZIV, Sensoa, World Health Organization.