Wat is slachtofferhulp?
Slachtofferhulp is gespecialiseerde ondersteuning voor mensen die het slachtoffer werden van een misdrijf, verkeersongeval, ramp of andere schokkende gebeurtenis. In België wordt slachtofferhulp georganiseerd door verschillende instanties, zowel door de overheid als door gespecialiseerde centra. De hulp is gratis, vertrouwelijk en laagdrempelig. Het doel is om slachtoffers te ondersteunen bij de verwerking van het trauma en bij de praktische en juridische gevolgen.
Slachtofferhulp is er voor iedereen die een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt. Je hoeft geen aangifte te hebben gedaan bij de politie om aanspraak te maken op hulp. Ook familie, vrienden en getuigen van een schokkende gebeurtenis kunnen terecht bij de diensten voor slachtofferhulp. Ontdek het aanbod van Slachtofferhulp omvat verschillende vormen van ondersteuning, afgestemd op de noden van het slachtoffer: Direct na een schokkende gebeurtenis bieden hulpverleners psychosociale eerste hulp. Dit kan op de plaats van het voorval, via de spoeddienst van een ziekenhuis of via een telefonische hulplijn. Het doel is om de eerste schok op te vangen, praktische informatie te geven en te kijken welke verdere hulp nodig is. Wie het slachtoffer werd van een misdrijf heeft recht op juridische bijstand. De diensten slachtofferhulp van de politie en justitie informeren over de rechten van het slachtoffer, het verloop van het strafdossier, de mogelijkheid om een burgerlijke partij te stellen en de schadevergoeding. Ook helpen ze bij het invullen van formulieren en de contacten met het parket. Een Voor de verwerking van een trauma is gespecialiseerde psychologische hulp vaak aangewezen. Dit kan bij een psycholoog, psychotherapeut of Sommige slachtoffers hebben recht op een financiële tegemoetkoming. Het Fonds voor Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden (ook wel het Slachtofferfonds genoemd) kan een schadevergoeding toekennen aan slachtoffers van geweldsmisdrijven. Ook het Fonds voor Slachtoffers van Verkeersongevallen biedt ondersteuning. Daarnaast kunnen slachtoffers een beroep doen op het CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) voor praktische hulp. In België zijn er verschillende organisaties die slachtofferhulp aanbieden: Niet elk slachtoffer ontwikkelt langdurige klachten na een schokkende gebeurtenis. Bij sommige mensen ontstaat echter een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Symptomen van PTSS zijn herbelevingen (flashbacks), vermijdingsgedrag, negatieve gedachten en verhoogde prikkelbaarheid. Ongeveer 10 tot 20 procent van de slachtoffers van een schokkende gebeurtenis ontwikkelt PTSS. Behandeling van PTSS omvat vaak cognitieve gedragstherapie (CGT) of EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Beide therapievormen worden in België erkend en terugbetaald. Medicatie zoals sertraline of paroxetine kan in ernstige gevallen worden voorgeschreven door een psychiater. Het is belangrijk om te weten dat een normale stressreactie na een trauma weken tot maanden kan duren. Pas als de klachten langer dan een maand aanhouden en het dagelijks functioneren belemmeren, is professionele hulp aangewezen. Voor slachtoffers van intrafamiliaal geweld en partnergeweld zijn er aparte opvangcentra. Het CAW biedt noodopvang en begeleiding. Ook de hulplijn 1712 is specifiek bedoeld voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling. In België zijn er Zorgcentra na Seksueel Geweld (ZSG) in verschillende steden. Deze centra bieden medische, psychologische en juridische zorg onder één dak. Ook zonder aangifte kan je er terecht voor opvang, onderzoek en nazorg. Voor kinderen en jongeren zijn er gespecialiseerde diensten zoals Vertrouwenscentra Kindermishandeling (VK) en CLB’s. Ook Nabestaanden van slachtoffers van een verkeersongeval, misdrijf of zelfdoding kunnen terecht bij gespecialiseerde rouwbegeleiding en het CAW. Ook Nee. Je kan altijd terecht bij het CAW of Tele-Onthaal, ook zonder aangifte. Juridische slachtofferhulp via justitie vraagt wel een dossier. Slachtofferhulp is gratis. Zowel het CAW, Tele-Onthaal, de politie als de justitiehuizen bieden hun diensten kosteloos aan. Tele-Onthaal (106) is volledig anoniem. Bij het CAW kan je vaak eerst anoniem informatie vragen. Voor formele hulpverlening is identificatie nodig. Zo lang als nodig. De begeleiding is niet tijdsgebonden. Sommige slachtoffers hebben een paar gesprekken nodig, anderen worden jarenlang begeleid. In Vlaanderen is het CAW het centrale aanspreekpunt. In Wallonië en Brussel zijn er de Services d’Aide aux Victimes (SAV) en de Centres de Prise en Charge des Auteurs de Violences. De basisdiensten zijn vergelijkbaar. Medische disclaimer: Deze informatie is bedoeld ter algemene educatie en vervangt geen medisch consult. Raadpleeg steeds een arts of specialist voor persoonlijk advies bij gezondheidsklachten.Soorten slachtofferhulp
Psychosociale eerste hulp
Juridische slachtofferhulp
Psychologische begeleiding
Materiële hulp
Waar vind je slachtofferhulp?
Traumaverwerking en nazorg
Slachtofferhulp voor specifieke doelgroepen
Slachtoffers van partnergeweld
Slachtoffers van seksueel geweld
Minderjarige slachtoffers
Nabestaanden na een overlijden
Veelgestelde vragen (FAQ)
Moet ik aangifte doen om slachtofferhulp te krijgen?
Wat kost slachtofferhulp?
Kan ik anoniem hulp vragen?
Hoe lang kan ik begeleiding krijgen?
Is er een verschil tussen slachtofferhulp in Vlaanderen en Wallonië?
Bronnen